Psychiatria jest specjalizacją medyczną, taką jak neurologia czy kardiologia – osobną dla osób dorosłych (specjalista psychiatra) oraz dla dzieci i młodzieży (specjalista psychiatra dzieci i młodzieży). Lekarz psychiatra podczas konsultacji psychiatrycznej przeprowadza badanie, polegające na rozmowie z pacjentem. Na tej podstawie stawia diagnozę medyczną, ustala wraz z pacjentem plan leczenia – farmakoterapię i/lub psychoterapię, a w uzasadnionych przypadkach może skierować na dodatkowe badania np. badania laboratoryjne, EEG, tomografię czy rezonans. Podczas wizyty wystawia recepty, skierowania, zwolnienia i inne zaświadczenia lekarskie. Jeśli zachodzi taka potrzeba lekarz może zalecić hospitalizację i wystawić odpowiednie skierowanie do szpitala. Pierwsza wizyta u lekarza psychiatry w przypadku osób dorosłych to tzw. wizyta diagnostyczna, która trwa na ogół około godziny. Następne, wizyty tzw. konsultacyjne, są już krótsze i trwają około pół godziny. W przypadku dzieci i młodzieży wizyt diagnostycznych, może być kilka, ponieważ specyfika pracy z dzieckiem i rodzicami wymaga dłuższego czasu na postawienie diagnozy.