Konsultacja diagnostyczna jest przeprowadzana przez psychologa, który rozmawia, obserwuje oraz wykonuje niezbędne testy. W ten sposób stara się rozpoznać psychologiczne mechanizmy funkcjonowania dziecka i właściwie ukierunkować pomoc psychologiczno-pedagogiczną. Testy diagnostyczne mają różną formę i są dostosowane do wieku pacjenta. Niektóre mają postać kwestionariuszy, gdzie osoba badana zakreśla odpowiedzi, inne polegają na wykonaniu określonych zadań z użyciem obrazków, klocków itp., do kolejnych potrzebne są kartki i kredki.

Cały proces diagnostyczny odbywa się zazwyczaj podczas kilku spotkań, w ramach których – w zależności od zgłoszonych potrzeb czy trudności – specjaliści z zakresu psychologii i/lub logopedii przyglądają się różnym obszarom funkcjonowania dziecka. Pierwsza wizyta diagnostyczna to wywiad z rodzicem/opiekunem prawnym dziecka. Wtedy, podczas rozmowy, zbierane są informacje niezbędne do podjęcia odpowiednich działań diagnostycznych.