Zaburzenia jedzenia

O zaburzeniach odżywiania mówimy wówczas, kiedy jedzenie staje się głównym obiektem zaiteresowania, wokół którego skupia się cała uwaga i wszelkie aktywności osób nimi dotkniętych.


Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa)

Charakteryzuje się celową utratą wagi ciała, wywołaną i podtrzymywaną przez pacjenta. Występuje najczęściej w okresie pokwitania u dziewcząt i młodych kobiet, ale bywa też chorobą, która dotyczy starszych kobiet i mężczyzn. Chorobie towarzyszą szczególne objawy: lęk przed otyłością i zniekształceniem sylwetki ciała. Lęk ten jest uporczywy, w związku z czym, pacjent wyznacza wciąż limit wagi.

Do objawów jadłowstrętu psychicznego należą także:

  • szczególne ograniczenia w diecie,
  • wyczerpujące ćwiczenia fizyczne,
  • prowokowanie wymiotów,
  • przeczyszczanie,
  • stosowanie leków tłumiących łaknienie i środków diuretycznych.

Objawy te można porównać do obsesji - w sensie nadmiernego, powtarzalnego i niejako przymusowego, skupienia się na obrazie własnego ciała i do kompulsji - w sensie - powstrzymywania się od jedzenia, takiego a nie innego regulowania przyjmowanych posiłków, powtarzalnych czynności fizycznych związanych z dalszą utratą wagi (czy zażywania leków przeczyszczających, prowokowania wymiotów itp.). Najczęstsze powody odchudzania się to: krytyczna uwaga dotycząca nadwagi, identyfikacja ze sławną modelką czy aktorką stosującą dietę, presja środowiska (modelki, tancerki, gimnastyczki) przekonanie o zbawiennym wpływie na zdrowie eliminacyjnych diet.

Początek choroby jest zazwyczaj skryty: diety, gromadzenie wiedzy na temat ilości kalorii w pożywieniu, zmaganie z potrzebą jedzenia, dyskomfort w żołądku po posiłku, stopniowy zanik łaknienie, przekonanie o konieczności coraz większego ograniczenia jedzenia, obsesyjna myśl o coraz szczuplejszej sylwetce. podejmowane przez bliskich próby nakłonienia do prawidłowego odżywiania się natrafiają na gwałtowny sprzeciw. Pacjenci uważają się za zdrowych, mimo znacznego nawet wychudzenia zachowują sprawność fizyczną i aktywność życiową. W rodzinie pacjentów z jadłowstrętem, obserwujemy także patologie w systemie rodzinnym.

Pacjenci z jadłowstrętem psychicznym są przez swych najbliższych często oceniani jako silne, zdeterminowane i nieustępliwe osobowości. Takie też cechy przejawiają - wedle rodzin - niektórzy chorzy na zespół obsesyjno-kompulsyjny. Leczenie jadłowstrętu psychicznego oparte jest na psychoterapii rodzinnej (systemowej), terapii behawioralno-kognitywnej i farmakoterapii. Najczęściej używane są leki przeciwdepresyjne, celem ulżenia w objawach depresji i lęku często towarzyszących zaburzeniu.

Żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa) 

Zaburzenie to przejawia się okresowymi napadami żarłoczności i nadmierną koncentracją uwagi na kontroli wagi ciała. Typowe jest prowokowanie wymiotów lub zażywanie środków przeczyszczających po epizodzie przejedzenia się (zachowania kompensacyjne).

Liczne objawy psychopatologiczne, na przykład nadmierne zainteresowanie kształtem i wagą ciała, występują zarówno w bulimii psychicznej jak i w jadłowstręcie psychicznym. Podobnie jak anorexii, także w bulimii, występują obsesyjne objawy prezentowane przede wszystkim jako nadmierne skupienie na obrazie własnego ciała. Bulimia w większości występuje u osób, które próbowały kontrolować wagę za pomocą diety.

Początek bywa związany ze stresami w życiu rodzinnym, zawodowym, napady obżarstwa może poprzedzać narastające napięcie, rzadziej uczucie głodu i pragnienia. Chorzy zjadają olbrzymie ilości pożywienia, którego wartość kaloryczna kilkunastokrotnie przekracza energetyczne zapotrzebowanie dobowe. Pacjenci zazwyczaj dobrze funkcjonują społecznie i towarzysko. W przeciwieństwie do pacjentów z jadłowstrętem prowadzą aktywne życie seksualne. Wygląd długo nie zdradza cech choroby, waga najczęściej utrzymuje się w granicach normy. Leczenie obejmuje stosowanie leków przeciwdepresyjnych, zwłaszcza o działaniu antyobsesyjnym oraz oddziaływania psychoterapeutyczne.

Chorobliwe zdrowe odżywianie się (ortorexia nervosa)

W obecnych czasach zdrowe odżywianie się jest coraz bardziej modne. Ludzie coraz częściej jedzą warzywa, preferują śródziemnomorski styl jedzenia, przechodzą na wegetarianizm czy też weganizm. U części z nich zdrowe odżywianie się staje się obsesją i może stopniowo przerodzić się w proces chorobowy: narasta poczucie, że należy spożywać coraz zdrowsze posiłki, pojawia się obsesyjna myśl o tym co wolno, a czego nie wolno jeść i restrykcyjne przestrzeganie tych zasad. Myślenie i planowanie co się będzie jadło na śniadanie, obiad i kolację zajmuje większość czasu w ciągu dnia.

Pacjenci szukają informacji na temat zdrowej żywności, robią zakupy w wybranych sklepach, sami przygotowują posiłki, przynoszą na imprezy swoje dania, żeby uniknąć jedzenia „byle czego”. Gdy zjedzą coś co według nich jest niezdrowe – karzą się za złamanie zasad (co polega przede wszystkim na zwiększeniu restrykcji). Mogą się również nagradzać za nie uleganie „żądzy”.

Podczas spotkań ze znajomymi mówią o zdrowym jedzeniu, trudno im podtrzymywać konwersację jeśli dotyczy ona czego innego. W związku z tym coraz bardziej izolują się społecznie. Z pogardą traktują ludzi, którzy odżywiają się inaczej. Posiłki zazwyczaj spożywają w samotności. Podejmowane przez bliskich próby przełamania takiego sposobu odżywiania się natrafiają na gwałtowny sprzeciw, pacjenci uważają się za zdrowych

Zespół kompulsywnego jedzenia (binge eating disorder)

Gdy się mówi o zaburzeniach odżywania się to ludzie zwykle myślą o anoreksji i bulimi. Zespół kompulsywnego jedzenia jest mało znanym pojęciem, co nie oznacza, że spotyka się go rzadko – zwłaszcza wśród osób zmagających się z otyłością. Traktuje się go jako nietypową postać bulimii psychicznej. Charakterystyczną cechą są napady niekontrolowanego, gwałtownego objadania się.

U ludzi często spotyka się tzw. zajadanie stresu. Objadanie się jest sposobem na poradzenie sobie z trudnymi emocjami, przykre wydarzenia czy smutne myśli. Chory pochłania w krótkim czasie bardzo duże ilości przypadkowo zestawionych produktów, co daje chwilową ulgę, jednak kończy się uczuciem niezadowolenia, poczuciem winy, a bywa tak, że i nawet wstrętu do siebie.

Pacjenci w przeciwieństwie do chorych na bulimię nie prowokują wymiotów, nie stosują środków przeczyszczających lub odwadniających, nie wykonują też intensywnych ćwiczeń fizycznych. Niepodejmowanie tych działań zwykle prowadzi do postępującego przyrostu masy ciała. Podobnie jak w innych zaburzeniach jedzenia w leczeniu stosuje się między innymi leki przeciwdepresyjne, a także różne formy psychoterapii. Istotnym elementem leczenia może być także konsultacja u dietetyka, która pomoże racjonalnie zaplanować posiłki.

  • Leczenie w Poradni

Umów się na wizytę

ZADZWOŃ

ZADZWOŃ

Chcesz umówić się na wizytę konsultacyjną lub dowiedzieć więcej na temat leczenia w naszych placówkach?

801 90 90 90

Serwis internetowy www.klinikiallenort.pl wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies.